Michał Sokalski włączył się w działalność konspiracyjną. Był członkiem siatki kieleckiego obwodu Związku Walki Zbrojnej. Został aresztowany 9 lutego 1941 r., na podstawie donosu. Zatrzymanie było częścią akcji kieleckiego gestapo, wymierzonej przeciw polskiemu podziemiu. Razem z Sokalskim zostali aresztowani trzej jego synowie. Wszyscy byli harcerzami,  współpracowali z wywiadem Związku Walki Zbrojnej. Obserwowali między innymi ruch wojska w koszarach na Stadionie i Bukówce.

5 kwietnia 1941 r., po blisko dwumiesięcznym śledztwie, ojciec i trzej bracia zostali wysłani z kieleckiego więzienia transportem do obozu koncentracyjnego w Auschwitz.

Stefan Sokalski został zamordowany w obozie jako pierwszy już 9 czerwca 1941 roku. Miał 18 lat. W tym samym dniu zginął najstarszy z braci – Mieczysław, urodzony w marcu 1921 r. Był studentem.

Ich ojciec żył tylko kilka dni dłużej. Został zamordowany 16 czerwca.

Urodzony w 1924 roku Jerzy, najmłodszy z braci, w chwili aresztowania miał 17 lat. Przeżył ojca i brata o dwa miesiące. Został zabity w Auschwitz 22 sierpnia 1941 r.

Pani Stefania Sokalska po kolei otrzymywała zawiadomienia o śmierci swoich najbliższych.

Kierownik szkoły i jego trzej synowie byli przykładem dla uczniów i harcerzy z Baranówka. Wielu z nich w czasie wojny zaangażowało się w działalność konspiracyjną. Był wśród nich między innymi Zygmunt Kwas. W 1939 r. uczestniczył w Wojennym Pogotowiu Harcerskim. Podczas okupacji pracował w hucie „Ludwików”, działał w grupach szturmowych Szarych Szeregów. Po wojnie nie złożył broni i działał w organizacji „NIE”, a potem w Zrzeszeniu Wolność i Niezawisłość. Rozpoznany przez agentów UB podczas harcerskiej defilady 3 maja 1946 roku, został aresztowany i osadzony w więzieniu przy ul. Zamkowej. Poddawany torturom podczas przesłuchań, zginął 13 września 1946 r. od kuli wartownika.

Projekt MUR Pamięci poświęcony jest tym, którzy w latach 1939-1956 zginęli w więzieniu przy ulicy Zamkowej lub stąd poszli na śmierć. Porcelanowe tabliczki z wizerunkami i nazwiskami ofiar umieszczone zostały na zachodnim murze dawnego więzienia. Dzięki multimedialnej prezentacji w wieży strażniczej można zapoznać się na z biogramami więźniów.

Przypomnijmy twarze tych, których losy związały się z kieleckim więzieniem. Apelujemy: udostępnijcie zdjęcia swoich bliskich. Niech następne pokolenia spojrzą na swoich poprzedników. W ten sposób przetrwają. Ich czyn nie pójdzie w zapomnienie.

Osoby, które chcą udostępnić nam zdjęcia więźniów ulicy Zamkowej, prosimy o kontakt z Ośrodkiem Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej, Kielce ul. Zamkowa 3. tel. 41 367 68 01.

Marek Maciągowski