W środę 20 maja na dworcu autobusowym w Kielcach zaprezentowano projekty zgłoszone do konkursu na koncepcję przebudowy zabytkowego budynku dawnej synagogi przy ulicy Warszawskiej. Jednogłośnym zwycięzcą została pracownia architektoniczna NGO+Pasierbiński z Krakowa.
Autorzy zwycięskiej koncepcji podkreślają, że projekt miał połączyć historię miejsca z nowoczesną funkcją społeczną i kulturalną obiektu.
– Podchodząc do tego zadania projektowego, widzieliśmy przede wszystkim trzy budynki: dawną synagogę, archiwum oraz nową instytucję, która ma powstać w tym miejscu. Zależało nam, aby wszystkie te warstwy były widoczne i równorzędne – mówi architekt Piotr Pasierbiński.
Jak wyjaśnia autor projektu, jednym z kluczowych założeń było przywrócenie historycznej logiki przestrzennej dawnej synagogi poprzez częściowe odtworzenie wysokości głównej nawy.
– Nie chodziło o odbudowę samej synagogi, ale o przywrócenie relacji przestrzennych, które będą mogły służyć mieszkańcom – dodaje architekt.
Twórcy projektu przyznają, że przygotowanie koncepcji było dużym wyzwaniem ze względu na historyczny i symboliczny charakter miejsca.
– To bardzo odpowiedzialne zadanie. Chcieliśmy, aby budynek znów żył, był miejscem spotkań, debat i wydarzeń kulturalnych, do którego mieszkańcy będą chcieli wracać – podkreśla Piotr Pasierbiński.
Jednym z członków sądu konkursowego był wojewódzki konserwator zabytków Krzysztof Myśliński. Jak zaznacza, o sukcesie projektu zdecydowała jego prostota oraz szacunek dla istniejącej bryły budynku.
– Bardzo spodobało mi się rozwiązanie z wejściem prowadzącym przez poziom piwnicy. Dzięki temu główne kondygnacje mogą służyć spokojnemu zwiedzaniu i użytkowaniu. To bardzo dobre rozwiązanie architektoniczne – ocenia konserwator.
Po modernizacji w budynku dawnej synagogi ma powstać filia Muzeum Historii Kielc. Obiekt będzie pełnił funkcje kulturalne i społeczne. Znajdą się tam m.in. przestrzenie wystawiennicze, sala ślubów oraz kawiarnia. O jego przeznaczeniu decydowali mieszkańcy w konsultacjach społecznych.
– To projekt, który najlepiej wykorzystuje dostępną przestrzeń i jednocześnie szanuje historię tego miejsca. Funkcjonalność została bardzo dobrze przemyślana – mówi Łukasz Syska, zastępca prezydenta Kielc.
Miasto przygotowuje się obecnie do negocjacji umowy ze zwycięskim zespołem projektowym. Opracowanie pełnej dokumentacji budowlanej może potrwać około dziewięciu miesięcy.
Planowana inwestycja ma otrzymać dofinansowanie unijne w wysokości 22,5 mln złotych. Wniosek o wsparcie ma zostać złożony w 2027 roku. Jeśli procedury przebiegną zgodnie z planem, prace budowlane mogłyby rozpocząć się pod koniec przyszłego lub na początku 2028 roku.
W konkursie architektonicznym dotyczącym przebudowy dawnej synagogi udział wzięło łącznie 17 projektów. Organizatorem środowego spotkania było Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział w Kielcach we współpracy z Miastem Kielce.