5 maja 1945 roku, Brygada Świętokrzyska Narodowych Sił Zbrojnych przeprowadziła śmiały atak na kobiecy obóz koncentracyjny w Holiszowie. Dzięki sprawnie przeprowadzonej operacji, udało się uwolnić ponad tysiąc więźniarek, które zamknięte w drewnianych barakach, miały zostać spalone żywcem. Jednak skąd wzięli się polscy partyzanci w Czechach, w maju 1945 roku?

- To byli żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych, którzy w styczniu 1945 roku, w dzień rozpoczęcia ofensywy rosyjskiej na froncie wschodnim, rozpoczęli marsz na zachód. W ten sposób chcieli uniknąć bezpośredniego starcia z Armią Czerwoną. 800 osobowy oddział partyzancki nie miał szans w bezpośrednim starciu z wprawionymi w boju Sowietami. – mówi Karol Wołek, vice prezes Związku Żołnierzy NSZ.

13 stycznia 1945 roku Brygada Świętokrzyska ruszyła na zachód, pokonując drogę przez Śląsk i Sudety, dotarła do Czech, gdzie walcząc z Niemcami, połączyła się z Armią Amerykańską, dowodzoną przez gen. Pattona. Niestety, ten niezwykle ciekawy epizod dziejów polskiej armii podziemnej jest wciąż mało znany i niewielu ludzi zarówno w Polsce jak i zagranicą słyszało o tej historii.

Dlatego członkowie Związku żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, przy współudziale władz lokalnych postanowili zorganizować huczne obchody tej okrągłej rocznicy.

- Chcielibyśmy również nagłośnić to bezprecedensowe wydarzenie, ponieważ jest to jedyny przypadek w czasie II wojny światowej, kiedy oddział partyzancki wyzwolił niemiecki obóz koncentracyjny – dodaje Karol Wołek

Tym bardziej, że w tym roku nadarza się szczególna okazja, którą można wykorzystać do spopularyzowania wiedzy o Brygadzie Świętokrzyskiej i jej śmiałym marszu na zachód, zakończonym wyzwoleniem obozu w Holiszowie. Sprzyja temu fakt, iż pobliskie Pilzno jest w tym roku Europejską Stolicą Kultury.

- Na odbywające się w Pilźnie uroczystości przyjedzie wielu europejskich oraz amerykańskich turystów. Każdy z nich dostanie ulotkę informacyjną, będzie mógł wysłuchać wykładu Leszka Żebrowskiego oraz zobaczyć Grupy Rekonstrukcji Historycznej NSZ. Jest to świetna okazja do odkłamania historii, ponieważ w dzisiejszych czasach, mamy do czynienia z propagandą negującą pozytywny udział Polaków w II wojnie światowej, o czym może świadczyć chociażby ostania wypowiedź szefa FBI. – Kończy Wołek

Na uroczystości wyrusza również delegacja z kieleckiego okręgu Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, by uczcić pamięć bohaterów, pochodzących przecież ze świętokrzyskich wsi i miasteczek.

Karol Litwin