Dr Karolina Trzeskowska-Kubasik z Biura Badań Historycznych Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, która od lat bada zbrodnie popełnione przez niemieckiego okupanta na ziemi buskiej, wyjaśnia, że egzekucja była odwetem za udany zamach na Maxie Peterze, jednym z największych katów ludności polskiej i żydowskiej w powiecie buskim.

- Instytutowi Pamięci Narodowej udało się ustalić nazwiska 24 spośród 29 ofiar tej egzekucji. Byli to przedstawiciele niemal wszystkich warstw społecznych, mieszkańcy Buska-Zdroju, Jarosławic, Tuczęp i Pińczowa. Większość z nich stanowili żołnierze Armii Krajowej oraz Batalionów Chłopskich – informuje dr Karolina Trzeskowska-Kubasik.

Podkreśla też, że przez wiele lat Las Wełecki pozostawał zapomnianym miejscem pamięci.

- Mimo że obok więzienia w Pińczowie był największym miejscem kaźni na terenie okupacyjnego powiatu buskiego, w świadomości mieszkańców nie utrwalił się jako główne miejsce niemieckich egzekucji. Dlatego można powiedzieć, że niemiecki zamysł wymazania ofiar z pamięci społecznej w dużej mierze się powiódł. Dopiero od kilku lat przywracane są im ich imiona i nazwiska – tłumaczy.

Uroczystości rocznicowe odbędą się w niedzielę, 19 lipca, o godzinie 14 przy pomniku położonym na skraju Lasu Wełeckiego. Rozpocznie je Msza Święta polowa pod przewodnictwem biskupa pomocniczego diecezji kieleckiej Andrzeja Kalety. Następnie zaplanowane zostały przemówienia, prelekcja dr Karoliny Trzeskowskiej-Kubasik pt. „Zbrodnie niemieckie w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju”, apel poległych, salwa honorowa oraz złożenie wieńców przed pomnikiem.

Obchody rocznicowe odbywały się już w latach 60. XX wieku, ale z niewyjaśnionych przyczyn zaprzestano ich organizacji. Regularnie odbywają się od 2021 roku. W ich organizację, obok Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, angażują się Urząd Miasta i Gminy w Busku-Zdroju, parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Oleszkach, lokalne stowarzyszenia, mieszkańcy oraz rodziny ofiar.

Według ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej, egzekucje na terenie Lasu Wełeckiego miały miejsce w latach 1943-1945. Ostatniej zbrodni dokonano 12 stycznia 1945 roku, dzień przed wkroczeniem Sowietów do Buska-Zdroju. Szacuje się, że w całym lesie zamordowano od 500 do nawet 1000 osób. Największy odsetek ofiar stanowili żołnierze Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich, ale wśród nich znajdowały się również kobiety i dzieci. Do tej pory udało się ustalić 110 nazwisk rozstrzelanych osób.