ZNAJDZIESZ NAS TAKŻE NA
Od pierwszej wypłaty do przejścia na emeryturę – dowiedz się, w jaki sposób dostosowywanie proporcji akcji, obligacji i środków pieniężnych może pomóc w dostosowaniu portfela do zmieniającej się tolerancji ryzyka.
Niewiele osób nosiłoby ten sam płaszcz w wieku 25 i 65 lat, a jednak wielu oszczędzających przez dziesięciolecia nie zmienia składu swojego portfela inwestycyjnego. Portfel odpowiedni dla osoby rozpoczynającej pierwszą pracę w Kielcach będzie wyglądał zupełnie inaczej niż portfel dziadka lub babci, którzy odliczają dni do emerytury – głównie dlatego, że czas na odrobienie strat po spadkach na rynku staje się coraz krótszy.
Stopniowe dostosowywanie proporcji między klasami aktywów, często nazywane ścieżką glide path, to sposób, w jaki wielu długoterminowych inwestorów dostosowuje swoje oszczędności do wieku i apetytu na ryzyko. W Polsce, gdzie wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, dość łatwo jest nakreślić taki harmonogram.
Portfel wieloaktywowy rozkłada środki na kilka elementów składowych, zazwyczaj akcje, obligacje i gotówkę. Akcje zazwyczaj charakteryzują się większym potencjałem wzrostu, ale też większymi wahaniami cen, podczas gdy wysokiej jakości obligacje i gotówka zazwyczaj podlegają mniejszym wahaniom, choć żadna z tych klas aktywów nie jest wolna od ryzyka. Proporcje między nimi mają znacznie większy wpływ na ogólny wynik niż jakakolwiek pojedyncza pozycja.
Fundusze notowane na giełdzie (ETF) sprawiły, że dostosowywanie tych proporcji stało się bardziej praktyczne dla inwestorów indywidualnych. Szeroko zakrojony ETF śledzący indeks, taki jak MSCI World, może zapewnić ekspozycję na duże i średnie przedsiębiorstwa z 23 rynków rozwiniętych w ramach jednej transakcji, a obok niego można umieścić obligacyjny ETF. Zmiana proporcji między nimi wymaga wówczas zaledwie kilku zleceń, a nie całkowitej przebudowy portfela. Na przykład OANDA TMS Brokers oferuje dostęp do ponad 350 funduszy ETF od emitentów takich jak iShares, Vanguard, Amundi i Xtrackers.
Jeśli chodzi o model z życia wzięty, wielu Polaków nie musi szukać dalej niż na swojej odcinku wypłaty. Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) inwestują oszczędności za pośrednictwem funduszy z datą docelową, a według Głównego Urzędu Statystycznego polityka inwestycyjna każdego funduszu zmienia się z upływem czasu, aby zmniejszać ryzyko w miarę starzenia się uczestników.
Zasady te są zapisane w prawie. Do momentu, gdy na fundusz zbliża się data docelowa – czyli mniej więcej rok, w którym jego członkowie kończą 60 lat – akcje stanowią od 60% do 80% aktywów. Udział ten jest następnie z roku na rok zmniejszany, aż do nie więcej niż 15% w dniu docelowym, a pozostała część aktywów jest utrzymywana głównie w instrumentach dłużnych. Uczestnicy mogą sprawdzić, do którego funduszu zostali przypisani, i zmienić go, jeśli chcą, korzystając ze szczegółowych informacji na oficjalnym portalu mojeppk.pl.
W wieku dwudziestu i trzydziestu lat większość inwestorów ma więcej czasu niż pieniędzy. Większy udział akcji może być odpowiedni na tym etapie, ponieważ mają przed sobą dziesiątki lat, by przetrwać spadki, choć rynki nie mają ustalonego harmonogramu ożywienia. Regularne miesięczne wpłaty, nawet skromne, rozkładają również cenę zakupu na dobre i złe miesiące.
Na pierwszym miejscu powinien jednak znaleźć się fundusz awaryjny w gotówce. Sprzedaż inwestycji ze stratą w celu pokrycia kosztów zepsutego kotła lub luki między pracami niweluje znaczną część korzyści płynących z długoterminowego planu.
W wieku czterdziestu i pięćdziesięciu lat często pojawiają się kredyt hipoteczny, koszty edukacji dzieci, a czasem także wsparcie dla starzejących się rodziców. Dochody mogą być wyższe, ale rosną też zobowiązania, i zazwyczaj właśnie wtedy inwestorzy zaczynają na poważnie zwiększać udział obligacji w portfelu i dokonywać rebalansowania.
Równoważenie portfela oznacza po prostu przywrócenie go do docelowego składu po tym, jak rynki spowodowały jego odchylenie od kursu. Jeśli silna hossa na rynku akcji zmieniła planowany podział 60/40 na 70/30, zmniejszenie udziału akcji i uzupełnienie obligacji przywraca zamierzony poziom ryzyka. Niektórzy dokonują równoważenia raz w roku; inni działają dopiero wtedy, gdy alokacja odbiega o ustalony margines, na przykład pięć punktów procentowych.
Na tym etapie warto również przyjrzeć się instrumentom podatkowym. Konta IKE umożliwiają wypłaty wolne od 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych od 60. roku życia (lub od 55. roku życia w przypadku prawa do wcześniejszej emerytury), natomiast składki na konta IKZE można odliczyć od dochodu podlegającego opodatkowaniu, a wypłaty po ukończeniu 65 lat są opodatkowane według stałej stawki 10%. Oba rozwiązania wiążą się z dodatkowymi warunkami, takimi jak minimalna historia wpłat.
Ostatnia dekada przed przejściem na emeryturę to okres, w którym gwałtowny spadek na rynku może wyrządzić największe szkody, ponieważ pozostaje mniej czasu na odrobienie strat, a wkrótce mogą rozpocząć się wypłaty środków. Wielu inwestorów stopniowo przechodzi zatem na obligacje i środki pieniężne, podobnie jak robią to fundusze PPK, zamiast dokonywać jednej radykalnej zmiany, która mogłaby spowodować zrealizowanie strat w niekorzystnym momencie.
Powszechną strategią jest utrzymywanie w gotówce lub obligacjach krótkoterminowych kwoty odpowiadającej przewidywanym wydatkom na dwa lub trzy lata, pozostawiając pozostałą część zainwestowaną. Emerytura może trwać 20 lat lub dłużej, więc całkowite rezygnowanie z aktywów wzrostowych niesie ze sobą własne ryzyko: oszczędności, które nie nadążają za inflacją.
Waluta to szczegół, który polscy inwestorzy czasami pomijają. Wiele powszechnie notowanych funduszy ETF jest wycenianych w dolarach amerykańskich lub euro, więc ich wartość w złotych zmienia się wraz z kursami walutowymi, a także z sytuacją na rynkach. Dla kogoś, kto będzie opłacał rachunki w złotych, warto przeanalizować udział aktywów w walutach obcych w miarę zbliżania się emerytury.
Żadna alokacja aktywów nie pozostaje optymalna przez całe życie i właśnie o to chodzi. Przegląd struktury portfela przy każdym ważnym etapie życia – czy to nowej pracy, zakupu domu, wyprowadzki dzieci z domu, czy zbliżającej się emerytury – pozwala dostosować oszczędności do rzeczywistych potrzeb. Przed zakupem jakiegokolwiek funduszu warto również zapoznać się z jego dokumentem zawierającym kluczowe informacje, w którym określono bieżące opłaty, ryzyko oraz indeks, który fundusz śledzi.
Nie stanowi to porady inwestycyjnej. Fundusze ETF śledzą indeks i mogą wiązać się z ryzykiem walutowym. Zwroty nie są gwarantowane, a inwestor może stracić część lub całość zainwestowanego kapitału. Ryzyko i koszty związane z każdym funduszem ETF są określone w dokumencie zawierającym kluczowe informacje (KID). Sposób opodatkowania zależy od indywidualnych okoliczności.
materiał sponsorowany
Słuchaj wszędzie tam gdzie jesteś! Sprawdź aktualną ramówkę, wysłuchaj archiwalnych audycji lub podcastów w ramach nowoczesnej i funkcjonalnej aplikacji.
