ZNAJDZIESZ NAS TAKŻE NA
Jeśli prowadzisz firmę w Kielcach albo innej części województwa świętokrzyskiego, wybór formy opodatkowania warto oceniać nie tylko przez wysokość PIT. W 2026 roku zmieniła się minimalna podstawa składki zdrowotnej dla przedsiębiorców rozliczających się skalą podatkową lub podatkiem liniowym. Przy porównaniu form opodatkowania trzeba więc uwzględnić zarówno podatek, jak i składkę zdrowotną.
Od lutego 2026 r. minimalna podstawa składki zdrowotnej dla przedsiębiorców na skali podatkowej i podatku liniowym wynosi 4806 zł. Minimalna składka to 432,54 zł miesięcznie. W styczniu obowiązywały jeszcze wartości 3499,50 zł podstawy i 314,96 zł składki.
Nie oznacza to, że każdy przedsiębiorca zapłaci minimum. Przy skali składka wynosi 9 proc. podstawy, a przy podatku liniowym 4,9 proc., ale liniowca także obowiązuje minimalna składka 432,54 zł. Podstawę ustala się z dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc rozliczenia.
Zmiana ma znaczenie szczególnie dla mikrofirm, które osiągają niewielki lub nieregularny dochód. Dotyczy to także przedsiębiorców prowadzących działalność usługową, handlową czy rzemieślniczą w Kielcach i regionie.
Nie ma jednej formy opodatkowania korzystnej dla każdej firmy. Skala podatkowa przewiduje stawki 12 proc. i 32 proc. oraz kwotę wolną od podatku. Podatek liniowy wynosi 19 proc. dochodu, ale obowiązują przy nim inne zasady dotyczące ulg i rozliczeń.
Przy podatku liniowym zapłacone składki zdrowotne można uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu, do ustawowego limitu. W 2026 r. limit wynosi 14 100 zł. Przy skali podatkowej składki zdrowotnej nie odlicza się od podatku ani dochodu.
Przy wyborze formy nie wystarczy porównać stawek PIT. Trzeba uwzględnić dochód, koszty działalności, ulgi oraz składkę zdrowotną. Dla małej firmy w Kielcach wynik może być inny niż dla przedsiębiorcy z wysokim dochodem i niewielkimi kosztami.
Ryczałt ma inne zasady ustalania składki zdrowotnej. W 2026 r. jej wysokość zależy od przychodów osiągniętych od początku roku. Przy przychodach do 60 tys. zł składka wynosi 498,35 zł miesięcznie. Po przekroczeniu 60 tys. zł i do 300 tys. zł jest to 830,58 zł, a przy przychodach powyżej 300 tys. zł - 1495,04 zł.
Na ryczałcie znaczenie ma więc zarówno właściwa stawka podatku, jak i poziom przychodów. Można również odliczyć od przychodu 50 proc. zapłaconych składek zdrowotnych.
Ryczałt może być rozważany przy działalności, w której koszty są stosunkowo niskie. Możliwość jego zastosowania zależy jednak od rodzaju działalności i spełnienia ustawowych warunków.
Zacznij od oszacowania rocznego przychodu i dochodu. Następnie uwzględnij koszty działalności, ponieważ na skali i podatku liniowym wpływają one na dochód, a na ryczałcie co do zasady nie pomniejszają podstawy opodatkowania.
Kolejny krok to zestawienie składek zdrowotnych. Przy skali i podatku liniowym podstawę ustala się z dochodu za poprzedni miesiąc, z zachowaniem minimum. Przy ryczałcie trzeba śledzić narastający przychód i kolejne progi. Składkę rozlicza się również rocznie.
Warto policzyć kilka wariantów, szczególnie gdy dochody są sezonowe. Dotyczy to m.in. firm usługowych, handlowych i turystycznych działających w Świętokrzyskiem. Przy przygotowaniu rocznego zeznania możesz skorzystać z programu do PIT https://www.podatnik.info/program-do-pit. Narzędzie zawiera aktualne formularze i wykonuje obliczenia, ale dane trzeba uzupełnić zgodnie z dokumentacją.
Formę opodatkowania można zmienić w ustawowym terminie. Podatek liniowy lub ryczałt wybiera się co do zasady do 20. dnia miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w roku, a jeśli pierwszy przychód jest w grudniu – do końca roku.
Jeśli termin minął, późniejszy wzrost lub spadek dochodów w 2026 r. co do zasady nie pozwala dobrowolnie przejść w trakcie roku na inną formę. Nową formę można wybrać na kolejny rok, dlatego prognozę warto zrobić wcześniej.
Przy analizie sprawdź też, czy dana działalność może być objęta ryczałtem i czy nie zachodzą ustawowe wyłączenia. Ważne są także inne dochody i sytuacja rodzinna, zwłaszcza przy rozważaniu skali podatkowej.
Przy rozliczeniu warto korzystać z aktualnych materiałów dotyczących podatków, formularzy, ulg i zasad rozliczania przedsiębiorców. Serwis https://www.podatnik.info/ publikuje poradniki podatkowe i informacje dotyczące PIT oraz udostępnia program do przygotowania zeznania.
Przed rozliczeniem przygotuj dokumenty księgowe, informacje o przychodach, kosztach i zapłaconych składkach. Jest to szczególnie ważne, gdy w ciągu roku zmieniał się poziom dochodów albo przekraczałeś kolejne limity.
W 2026 r. składka zdrowotna jest jednym z elementów, które trzeba uwzględnić przy porównywaniu skali podatkowej, podatku liniowego i ryczałtu. Dla skali i liniowego istotna jest zmiana minimalnej podstawy od lutego, natomiast przy ryczałcie wysokość składki zależy od poziomu przychodów.
Słuchaj wszędzie tam gdzie jesteś! Sprawdź aktualną ramówkę, wysłuchaj archiwalnych audycji lub podcastów w ramach nowoczesnej i funkcjonalnej aplikacji.
