Kleszcze są aktywne niemal przez cały rok, jednak największe zagrożenie stanowią od kwietnia do października. To właśnie w tym okresie do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej zgłasza się najwięcej pacjentów z chorobami odkleszczowymi.
W ubiegłym roku było ich blisko 2 900, podczas gdy w 2024 roku niecałe 2 200.
– Kleszcze to bardzo pospolite pajęczaki żyjące w naturalnym środowisku, lesie, łące, zadrzewieniach, ale również nie brakuje ich w przestrzeniach zurbanizowanych, mocno przez człowieka zmienionych- trawniki, parki. Co najważniejsze, wbrew mocno utrwalonym mitom, kleszcze z reguły występują na niskiej roślinności, ktrzewinkach, źdźbłach traw czy roślin zielnych, gdzie czekają na żywiciela – mówi Paweł Kosin z Nadleśnictwa Daleszyce.
Najskuteczniejszą ochroną przed kleszczami jest profilaktyka.
– Zawsze najskuteczniejsza jest profilaktyka związana z odpowiednim ubraniem. Ubieranie się na cebulkę, zawsze długi rękaw i długa nogawka, wysokie buty. Ubrania, szczególnie kilka warstw to zawsze skuteczna bariera mechaniczna. Warto też używać repelentów, czyli preparatów odstraszających pajęczaki, ale również komary i meszki. Po powrocie z lasu zawsze dobrze obejrzeć swoje ciało, szczególnie gdy swędzi, ale również wytrzepać ubrania –dodaje Paweł Kosin.
Nie każdy kleszcz jest zarażony boreliozą, jednak zlekceważenie zakażenia może prowadzić do poważnych powikłań.
– Już pierwsze objawy powinny skłonić do kontaktu z lekarzem i wdrożenia antybiotykoterapii. W ciągu od jednego do sześciu tygodni od ukąszenia mogą pojawić się takie symptomy jak rumień wędrujący, gorączka, zmęczenie, bóle głowy czy uczucie ogólnego rozbicia. Kluczowe jest również jak najszybsze i prawidłowe usunięcie kleszcza, nie wolno robić tego gołymi palcami, rozgniatać go, wyciskać, wykręcać, przypalać ani smarować tłustymi substancjami czy chemikaliami. Najlepiej użyć do tego specjalnych narzędzi dostępnych w aptekach – podkreśla Agnieszka Białas-Sitarska, rzecznik prasowy świętokrzyskiego oddziału NFZ.
W przypadku ukąszenia nie ma powodów do paniki, najważniejsze jest szybkie usunięcie kleszcza przy użyciu odpowiednich narzędzi, takich jak pęseta czy specjalny chwytak, a w razie pojawienia się rumienia niezwłoczna konsultacja z lekarzem.