Czerniak należy do jednego z najbardziej złośliwych nowotworów skóry i powstaje z komórek barwnikowych. Najczęściej pojawia się w miejscach narażonych na ekspozycje słońca, tj. twarz, głowa, szyja, jak  również w błonach śluzowych, oku czy pod paznokciami.

– Jest groźny, ale możliwy do wyleczenia. Pamiętajmy, że najskuteczniejszą bronią przed czerniakiem jest profilaktyka oraz wczesne rozpoznanie – przekazuje Katarzyna Sorn,  specjalista ds. komunikacji społecznej i promocji w świętokrzyskim oddziale NFZ.

Najczęściej na zachorowanie narażone są osoby o jasnej karnacji, z dużą liczbą znamion barwnikowych,  po przebytych oparzeniach słonecznych (nawet w dzieciństwie), nietolerujące słońca, często przebywające na słońcu, korzystające z solarium oraz obciążone genetycznie (jeśli w rodzinie występowały przypadki zachorowania na czerniaka lub inne nowotwory skóry).

– Starajmy się na bieżąco (przynajmniej raz w miesiącu) kontrolować swoje znamiona na skórze wykorzystując zasadę ABCDE – mówi Sorn.

 A – Asymetria (sprawdź czy znamię nie ma przypadkiem nieregularnego kształtu), - B – Brzegi (czy brzegi są poszarpane, nierówne), - C – Kolor – (nietypowy; czarny, czerwony, różnokolorowy), - D – Duży rozmiar (powyżej 6 mm), - E – Ewolucja – znamię ulega zmianie (rośnie, zmienia się, swędzi, krwawi).

Jeśli wychodzimy na słońce nie zapominajmy o używaniu kremów z filtrem, a także o nakryciu głowy. Noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV i nie korzystaj z solarium. W przypadku zauważenia niepokojących zmian zgłoś się do lekarza rodzinnego (POZ), który wystawi skierowanie do dermatologa. Listę poradni specjalistycznych można sprawdzić pod adresem: https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/PrzychodnieSpecjalistyczne

Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje wizyty u specjalistów, badania diagnostyczne i leczenie choroby. Według danych Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Kielcach w 2024 r. leczeniem czerniaka było objętych 1243 mieszkańców województwa, a koszty leczenia wyniosły ponad 17,5 mln zł. Od 2016 do 2024 roku – koszty leczenia tej choroby w woj. świętokrzyskim to ponad 100 mln zł.