Przypomnijmy, że pierwsza deportacja rozpoczęła się w nocy z 9 na 10 lutego 1940 roku. Przeprowadzona została przez Sowietów, którzy od 17 września 1939 okupowali wschodnie tereny II Rzeczypospolitej. Tego dnia w głąb Związku Radzieckiego wywieziono około 140 tysięcy obywateli polskich. Wśród deportowanych były głównie rodziny wojskowych, urzędników państwowych, pracowników służby leśnej i kolei ze wschodnich obszarów przedwojennej Polski.

– Akcje deportacyjne nie były celem samym w sobie. Chodziło przede wszystkim o zniszczenie polskiej państwowości. To była polska elita i inteligencja, osoby przywiązane do naszego kraju – mówiła Patrycja Zatorska-Milewska, zastępca naczelnik Delegatury IPN w Kielcach.

Zesłania na Sybir doświadczyła rodzina Stanisława Wierzbickiego, prezesa Związku Sybiraków w Kielcach.

– Moi rodzice zostali wywiezieni byli w 1941 roku. Wówczas się poznali. Ja urodziłem się pięć tysięcy kilometrów od Moskwy. W 1958 roku w ramach repatriacji przyjechaliśmy do Kielc – opowiadał.

Jak podkreśla prof. Piotr Wawrzyk, sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, lata 40. były tragicznym okresem dla Polaków na Kresach.

– Zostali oni pozbawieni swojej elity. Niestety, zło wraca, ponieważ podobną sytuację mamy na wschodzie Ukrainy. To pokazuje, że ten okres się nie skończył i imperializm rosyjski wraca – tłumaczył.

W uroczystości wziął udział również m.in. senator Krzysztof Słoń.

– Byliśmy wówczas zbyt słabi, osamotnieni i zdradzeni, żeby przeciwstawić się złu. Rosja to zły sąsiad – wciąż żądny krwi i ofiar. Na przestrzeni wieków tej wady żadne pokolenie Rosjan nie potrafi z siebie wyrugować – zauważył.

Liczba zesłanych w czterech akcjach deportacyjnych Polaków szacowana jest na 800 tysięcy osób.

GALERIA