Według najnowszych danych Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego do Pierwszej Komunii Świętej w 2024 roku przystąpiło około 320 tys. dzieci, czyli około 85 procent wszystkich dziesięciolatków w Polsce. W tym samym roku w diecezji kieleckiej po raz pierwszy w Eucharystii w pełni uczestniczyło ponad siedem tysięcy trzecioklasistów. Największa liczba dzieci przyjmuje Sakrament w dużych parafiach miejskich, głównie na kieleckich osiedlach, np. w parafii św. Józefa Robotnika, św. Jadwigi Królowej i św. Maksymiliana Marii Kolbego, a także w miastach powiatowych, takich jak Busko-Zdrój, Jędrzejów i Miechów, gdzie funkcjonują duże szkoły podstawowe. W tych miejscach do Pierwszej Komunii przystępuje od 80 do ponad 150 dzieci rocznie.

Najmniej dzieci przyjmuje Pierwszą Komunię Świętą w małych, wiejskich parafiach, gdzie jest duży niż demograficzny, a młodzi ludzie migrują do miast. W takich miejscowościach grupy liczą od kilku do kilkunastu osób, a zdarzają się też  lata, gdy w parafii nie ma ani jednego dziecka w wieku komunijnym. Przykładem mogą być parafie w dekanatach skalbmierskim, kazimierskim, koniecpolskim lub lelowskim. W mniejszych wsiach, gdzie zlikwidowane zostały lokalne szkoły podstawowe, dzieci przygotowują się i przyjmują sakrament zbiorowo w większych sąsiednich parafiach.

WAŻNY JEST PRZYKŁAD

Niestety okazuje się, że wiele dzieci przystępują do Pierwszej Komunii Świętej bez głębszego zrozumienia istoty tego Sakramentu, przez co nie potrafią zachować się w odpowiedni sposób w kościele. Bardzo często się rozglądają, głośno rozmawiają ze sobą, nie widzą, kiedy uklęknąć, a kiedy stać, albo nie potrafią odpowiadać na wezwania kapłana sprawującego Mszę Świętą. Zdarzają się też przypadki, że po przyjęciu Komunii Świętej, wyciągają Ją z ust, bo nie rozumieją, że konsekrowana Hostia to nie zwykły opłatek, ale prawdziwe Ciało Jezusa Chrystusa. Zdaniem ks. Mariana Fatygi, proboszcza parafii pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Kielcach takie zachowania pokazują, jak ważne jest odpowiednie przygotowanie religijne i pomoc dzieciom w zrozumieniu świętości oraz znaczenia Sakramentu Eucharystii i to nie przez kapłanów, siostry zakonne lub katechetów uczących religii, ale przede wszystkim przez rodziców, którzy mają za zadanie m.in. przekazywanie wiary swoim dzieci.

- Myślę, że problem wynika z sytuacji w domu. Jeżeli rodzina nie funkcjonuje w rytmie niedzielnej Eucharystii i wspólnego uczestnictwa rodziców z dzieckiem we Mszy Świętej, to brakuje osoby, która mogłaby przekazywać wartości oraz wiarę kolejnemu pokoleniu. Bardzo często rodzice nie chodzą do kościoła, bo są niepraktykujący, a jednocześnie posyłają swoje dziecko do Pierwszej Komunii Świętej. Wynika to bardziej z zewnętrznej presji lub społecznego zwyczaju, bo „inne dzieci idą, więc moje również powinno” – zauważa ks. Marian Fatyga.

ZBYT WIELE BODŹCÓW

Kapłan zwraca również uwagę, że takie postawy i zachowanie dzieci wynikają również z silnego oddziaływania bodźców kulturowych i medialnych, które często osłabiają znaczenie wartości religijnych oraz ograniczają rolę rodziny w procesie przekazywania wiary.

- Dziecko często nie jest w stanie skupić się nawet przez kilka minut, aby w pełni uczestniczyć w tej relacji i przeżywać obecność podczas liturgii. Do tego trzeba pamiętać, że nie ma ono jeszcze w pełni ukształtowanej świadomości obecności w miejscu świętym. Dlatego uważam, że niezwykle potrzebna jest również katecheza skierowana do rodziców, bo cały proces przygotowania do Komunii Świętej powinien obejmować nie tylko dziecko, ale w sposób szczególny także rodziców, którzy są odpowiedzialni za przekazywanie wiary i wartości religijnych – mówi ks. Fatyga.

RODZINNIE I DUCHOWO

Pierwsze Komunie Święte bardzo często mają dziś charakter masowych uroczystości, w których większy nacisk kładzie się na organizację wydarzenia, oprawę oraz kwestie materialne niż na duchowe przeżycie Sakramentu. W wielu przypadkach przygotowania koncentrują się przede wszystkim na tym, co zewnętrzne, czyli na przyjęciu, strojach i prezentach, a istota spotkania z Chrystusem schodzi na dalszy plan. Dlatego, zdaniem ks. Fatygi, Pierwsza Komunia Święta powinna być uroczystością rodzinną, przeżywaną na zwykłej Mszy Świętej.

- Niekoniecznie musi to być uroczystość przeżywana wyłącznie w jednym, wyznaczonym dniu. Można rozłożyć jej przeżywanie na cały rok i nadać jej bardziej rodzinny oraz duchowy charakter. Dziecko mogłoby przystąpić do Komunii Świętej podczas zwykłej Mszy Świętej, oczywiście w odświętnym stroju, po wcześniejszym uzgodnieniu z proboszczem i odpowiednim przygotowaniu katechetycznym. Ważne byłoby, aby uczestniczyła w tym cała rodzina, wspólnie przeżywając ten moment wiary. Przedłużeniem takiej uroczystości mogłoby być skromne rodzinne spotkanie i obecność najbliższych osób. To pozwoliłoby odejść od rozbudowanych przyjęć i nadmiernego akcentowania zewnętrznej oprawy – sugeruje ks. Marian Fatyga.

NIE MUSI TAK BYĆ

Zdarza się, że coraz częściej rodzice poszukują innej drogi przygotowania swoich dzieci do Pierwszej Komunii Świętej, tak aby pomóc im nie tylko dobrze przeżyć samą uroczystość, ale przede wszystkim zrozumieć jej sens i znaczenie. W świadomym i rodzinnym przeżywaniu tego Sakramentu może być pomocne przygotowanie prowadzone przez wspólnotę „Baranki”, działającą przy parafii pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Kielcach.

- Naszym zadaniem jest wspierać rodziców, towarzyszyć im i pomagać w przygotowaniu dziecka do Pierwszej Komunii Świętej. Bardzo często narzekamy na to, jak dziś wyglądają uroczystości komunijne, a jednocześnie przyjmujemy postawę: „widocznie tak musi być”. Tymczasem okazuje się, że wcale nie musi, że można przeżywać ten czas inaczej – wyjaśnia ks. Wojciech Stępień, proboszcz parafii pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Kielcach.

Spotkania wspólnoty odbywają się raz w miesiącu, od października do maja, w soboty. W programie znajdują się Msza Święta, katechezy i warsztaty dla dzieci oraz spotkania dla rodziców. W ciągu roku organizowane są także dwa weekendowe wyjazdy (jesienny i wiosenny). Wspólnota ma kameralny charakter i liczy maksymalnie 10 rodzin lub 15 dzieci przygotowujących się do Pierwszej Komunii Świętej.

Może warto skorzystać?