Historię żydowskich miasteczek przybliżyła dr Agnieszka Dziarmaga z Muzeum Wsi Kieleckiej.

–Tych miasteczek żydowskich było w naszym regionie i w Polsce bardzo dużo. Praktycznie polska południowo-wschodnia była nimi usiana. Zdemolowanie polskiego krajobrazu kulturowego, społecznego i historycznego po II wojnie światowej wskutek Holokaustu, gdy zginęło 90 procent polskich Żydów, czyli około 3 milionów obywateli polskich pochodzenia żydowskiego, spowodowało kompletną destrukcję tego obrazu miasteczek. Wyobraźmy sobie Chmielnik, Pińczów, Działoszyce, Szydłów, Chęciny, gdzie zostały ruiny synagog, domów modlitwy, hederów, czyli całe to dziedzictwo żydowskie, z którym nie wiadomo, co począć. Szereg powojennych ustaw, często nowelizowanych, powodował bałagan ustawowy. Po 1989 roku nieco te sprawy uporządkowano. Niemniej jednak treść mojego referatu koncentruje się na postawieniu pytania, dylematu: co począć z dziedzictwem po Żydach, w którym kierunku podążać” – mówiła Agnieszka Dziarmaga.

W konferencji uczestniczył także prof. Jerzy Malinowski, prezes Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata. Podkreślał, że ochrona i dokumentacja dziedzictwa architektonicznego są niezwykle ważnymi przedsięwzięciami.

–Jest oczywiście ogromna dokumentacja dotycząca właśnie tego dziedzictwa. Myśmy w naszym instytucie na przykład wydali taką wielką serię dotyczącą bożnic: bożnice drewniane, bożnice murowane. One oczywiście już praktycznie nie istnieją, ale właśnie dzięki takim publikacjom mamy możliwość prześledzenia, jak to wyglądało, jaka była historia form architektonicznych, kiedy one i gdzie były budowane. Także w innych zakresach staramy się, żeby architektura – zarówno drewniana, jak i murowana – była obecna w naszych badaniach– podkreśla

Jak podkreślał profesor, rzetelne publikacje pozwalają zachować pamięć o nieistniejących już obiektach oraz analizować ewolucję ich form na przestrzeni lat. Spotkanie naukowców i muzealników było również okazją do rozmowy o współpracy na rzecz ochrony kulturowego dziedzictwa Polski przed zapomnieniem.

Pierwszego dnia uczestników konferencji powitały Katarzyna Korus, dyrektor Muzeum Wsi Kieleckiej, oraz Małgorzata Krzywda, kierownik Parku Etnograficznego w Tokarni.

Konferencja naukowa „Dziedzictwo architektoniczne miasteczek. Badania i ochrona konserwatorska” odbywała się 11 i 12 września. Była jednym z elementów obchodów jubileuszu 50-lecia istnienia Muzeum Wsi Kieleckiej. Organizatorami spotkania były Muzeum Wsi Kieleckiej oraz Stowarzyszenie Historyków Sztuki Oddział Kielecki.

GALERIA